NCDs โรคร้ายที่เราสร้างเอง…โดยไม่รู้ตัว!

09 ตุลาคม 2569

NCDs โรคร้ายที่เราสร้างเอง…โดยไม่รู้ตัว!

เมื่อพฤติกรรมเล็ก ๆ ในทุกวัน อาจกลายเป็นความเสี่ยงสุขภาพครั้งใหญ่ในอนาคต

กินหวานทุกวัน นอนดึกเป็นประจำ เครียดสะสม ไม่ค่อยออกกำลังกาย… คุณกำลังสะสมความเสี่ยงโรคร้ายโดยไม่รู้ตัวอยู่หรือเปล่า?

หลายคนคิดว่าโรคร้ายต้องเกิดจากเชื้อโรคหรือความผิดปกติที่ควบคุมไม่ได้ แต่ความจริงแล้ว โรคจำนวนไม่น้อยมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่เราทำซ้ำ ๆ ทุกวัน

โดยเฉพาะกลุ่ม โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases: NCDs) ซึ่งเป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพสำคัญของคนทั่วโลก และไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับผู้สูงอายุเท่านั้น

สิ่งที่น่ากังวลคือ โรคบางชนิดอาจค่อย ๆ พัฒนาโดยแทบไม่มีสัญญาณเตือนในระยะแรก

NCDs คืออะไร? ทำไมคนยุคใหม่ต้องระวัง

NCDs คือกลุ่มโรคที่ไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อและไม่ติดต่อจากคนสู่คนโดยตรง ส่วนใหญ่มีการดำเนินโรคอย่างต่อเนื่อง และเกี่ยวข้องกับปัจจัยหลายด้าน ทั้งพันธุกรรม สิ่งแวดล้อม อายุ และพฤติกรรมการใช้ชีวิต

กลุ่มโรค NCDs ที่สำคัญ ได้แก่

- โรคเบาหวาน – ภาวะน้ำตาลในเลือดสูงเรื้อรัง ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่ไต ดวงตา หัวใจ และหลอดเลือด
- โรคความดันโลหิตสูง – ภัยเงียบที่เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และโรคไต
- โรคหัวใจและหลอดเลือด – อาจเกี่ยวข้องกับภาวะไขมันในเลือดผิดปกติ ความดันโลหิตสูง การสูบบุหรี่ และปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ
- โรคมะเร็งบางชนิด – มีความสัมพันธ์กับปัจจัยเสี่ยง เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ ภาวะอ้วน และสิ่งแวดล้อม
- โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง – เช่น โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ซึ่งสัมพันธ์กับการสูบบุหรี่และการสัมผัสมลพิษ

นอกจากนี้ ภาวะอ้วนและไขมันพอกตับที่สัมพันธ์กับความผิดปกติทางเมตาบอลิซึม ยังเป็นปัญหาสุขภาพที่ควรให้ความสำคัญ เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรังอื่น ๆ ได้

5 พฤติกรรมใกล้ตัว ที่อาจกำลังเพิ่มความเสี่ยง NCDs

1. ติดหวาน ติดมัน ติดเค็ม เพราะความอร่อยที่คุ้นเคย

ชานมหวาน ๆ ขนมหลังอาหาร อาหารทอด และอาหารสำเร็จรูป อาจกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันโดยไม่รู้ตัว

การบริโภคน้ำตาล โซเดียม และไขมันที่ไม่เหมาะสมอย่างต่อเนื่อง อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะอ้วน ความดันโลหิตสูง เบาหวานชนิดที่ 2 และโรคหัวใจและหลอดเลือด

2. นั่งทั้งวัน ขยับตัวน้อย
ทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ ประชุมต่อเนื่อง เดินน้อย และกลับบ้านก็นั่งดูโทรศัพท์ พฤติกรรมเนือยนิ่งและการมีกิจกรรมทางกายไม่เพียงพอ อาจส่งผลต่อระบบเผาผลาญ น้ำหนักตัว และสุขภาพหัวใจในระยะยาว

3. นอนดึก พักผ่อนไม่เพียงพอ
การนอนหลับไม่เพียงพอเป็นประจำอาจส่งผลต่อการควบคุมความหิว ระดับน้ำตาลในเลือด และความดันโลหิต รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพเรื้อรัง

4. เครียดสะสม จนลืมดูแลตัวเอง
ความเครียดเรื้อรังอาจส่งผลทั้งต่อร่างกายและพฤติกรรม เช่น รับประทานอาหารมากขึ้น นอนหลับไม่ดี หรือขาดแรงจูงใจในการออกกำลังกาย ซึ่งล้วนส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาวได้

5. คิดว่าไม่ป่วย ก็ไม่จำเป็นต้องตรวจสุขภาพ
นี่อาจเป็นความเข้าใจผิดที่ทำให้หลายคนพลาดโอกาสค้นพบความเสี่ยงตั้งแต่ระยะแรก
เพราะโรคความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดผิดปกติ และเบาหวานชนิดที่ 2 บางรายอาจไม่มีอาการชัดเจน การตรวจสุขภาพตามความเหมาะสมจึงมีบทบาทสำคัญในการค้นหาความผิดปกติและวางแผนดูแลสุขภาพ

ไม่มีอาการ ไม่ได้แปลว่าไม่มีความเสี่ยง

หนึ่งในความท้าทายของโรค NCDs คือ ผู้ที่มีความผิดปกติในระยะแรกอาจยังใช้ชีวิตได้ตามปกติ โดยไม่รู้ว่าร่างกายกำลังเผชิญกับความเสี่ยง การตรวจสุขภาพจึงไม่ใช่เพียงการค้นหาโรค แต่ยังช่วยประเมินปัจจัยเสี่ยงและวางแผนป้องกันก่อนเกิดภาวะแทรกซ้อน การตรวจที่แพทย์อาจพิจารณาตามอายุ ประวัติสุขภาพ และปัจจัยเสี่ยง ได้แก่

- การวัดความดันโลหิต
- การตรวจระดับน้ำตาลในเลือด หรือ HbA1c
- การตรวจระดับไขมันในเลือด
- การประเมินน้ำหนัก ดัชนีมวลกาย และรอบเอว
- การประเมินการทำงานของไตและตับในผู้ที่มีข้อบ่งชี้

ทั้งนี้ ไม่จำเป็นต้องตรวจทุกอย่างในทุกคน ควรเลือกการตรวจให้เหมาะสมโดยปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์
เปลี่ยนพฤติกรรมวันนี้ ลดความเสี่ยงโรคร้ายในวันหน้า

ข่าวดีคือ ความเสี่ยงของโรค NCDs หลายชนิดสามารถลดลงได้ ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างต่อเนื่อง
เริ่มต้นง่าย ๆ ด้วยหลัก 5 ปรับ

1. ปรับการกิน – ลดหวาน มัน เค็ม เพิ่มผัก ผลไม้ และอาหารที่หลากหลาย
2. ปรับการเคลื่อนไหว – มีกิจกรรมทางกายระดับปานกลางอย่างน้อย 150–300 นาทีต่อสัปดาห์ ตามความเหมาะสมของสุขภาพ
3. ปรับเวลานอน – ผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ควรนอนหลับประมาณ 7–9 ชั่วโมงต่อคืน
4. ปรับวิธีจัดการความเครียด – หาเวลาพักผ่อน ทำกิจกรรมที่ชอบ และดูแลสุขภาพจิต
5. ปรับมุมมองเรื่องการตรวจสุขภาพ – อย่ารอให้มีอาการ จึงเริ่มใส่ใจสุขภาพ

การหลีกเลี่ยงบุหรี่และควันบุหรี่ รวมถึงการลดหรือหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ยังเป็นส่วนสำคัญของการลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง
อย่ารอให้ร่างกายส่งสัญญาณเตือน จึงเริ่มดูแลสุขภาพ
NCDs ไม่ได้เกิดจากพฤติกรรมเพียงอย่างเดียว และไม่ใช่ทุกความเสี่ยงที่เราควบคุมได้ แต่หลายปัจจัยสามารถป้องกันหรือปรับเปลี่ยนได้ตั้งแต่วันนี้
เพราะสุขภาพที่ดีไม่ใช่เรื่องของโชคเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลจากการดูแลตัวเองอย่างสม่ำเสมอ ร่วมกับการประเมินความเสี่ยงที่เหมาะสม

โรงพยาบาลพริ้นซ์ อุทัยธานี พร้อมเป็นส่วนหนึ่งในการดูแลสุขภาพของคุณ ด้วยการให้คำปรึกษา ประเมินความเสี่ยง และตรวจสุขภาพตามความเหมาะสม เพื่อช่วยให้คุณรู้เท่าทันสุขภาพและวางแผนดูแลตัวเองในระยะยาว

“รู้ความเสี่ยงวันนี้ เพื่อสุขภาพที่ดีกว่าในวันข้างหน้า”

หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ด้านสุขภาพทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ได้